Badania próbki sprzed 50 lat każą na nowo przemyśleć chronologię historii Księżyca i Ziemi

1 października 2025, 09:00

Gdy w w połowie grudnia 1972 roku astronauci misji Apollo zbierali na Księżycu próbki, nie mieli pojęcia, że ponad 50 lat później jedna z nich – oznaczona numerem 76535 – zmieni nasze rozumienie historii Srebrnego Globu. Materiał powstał niemal 50 kilometrów pod powierzchnią Księżyca, jednak nie nosi śladów gwałtownego oddziaływania sił, które powstają, gdy skały z dużej głębokości są wyrzucane na powierzchnię. Zagadka 76535 intrygowała naukowców od dekad. Zdaniem niektórych specjalistów, materiał ten znalazł się na powierzchni w wyniku potężnego uderzenia, które utworzyło największy księżycowy krater, Basen Biegun Południowy-Aitken.



Detektoryści znaleźli największy w Norwegii skarb monet z epoki wikingów

4 maja 2026, 12:27

Było zwykłe piątkowe południe, 10 kwietnia 2026 roku, gdy poszukiwacze skarbów, Rune Sætre i Vegard Sørlie, spacerowali po polach uprawnych niedaleko miasteczka Rena w dolinie Østerdalen. Nagle ich detektory metali dały znać, że coś jest pod ziemią. Mężczyźni zaczęli kopać i, jedna po drugiej, wydobyli 19 srebrnych monet. Rune i Vegard przerwali poszukiwania i zadzwonili po archeologów. Niedługo później dowiedzieli się, że trafili na największy w historii Norwegii skarb monet z epoki wikingów.


To nie ludzie Kolumba przynieśli syfilis do Europy? Odkrycie z Wilna przybliża historię choroby

15 czerwca 2020, 12:37

Masowe groby to znaki rozpoznawcze wielu epidemii, które przeszły przez Europę w średniowieczu.Na jeden z takich masowych pochówków natrafiono podczas prac budowlanych w Wilnie. Analiza genetyczna wykazała, że co najmniej jedna z osób byłą zarażona krętkiem bladym, co ma istotne znacznie dla zrozumienia historii syfilisu w Europie.


Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej: nowa wystawa poświęcona zapomnianemu wynalazcy

19 lipca 2021, 10:34

W Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej w Kamieniu Pomorskim powstała interaktywna wystawa stała, poświęcona zapomnianemu wynalazcy - twórcy pierwszego kondensatora elektrycznego Ewaldowi Georgowi von Kleistowi. Wyremontowano również dworek, w którym mieszkał uczony.


Najstarszy wielki pingwin

24 lutego 2017, 13:18

Niemiecko-nowozelandzki zespół odkrył skamieniałości olbrzymiego pingwina, który mierzył ok. 150 cm. Z wiekiem ok. 61 mln lat znalezisko datuje się na środkowy paleocen (zeland).


Badania DNA rzucają światło na różnorodność w Azji Południowo-Wschodniej

9 lipca 2018, 09:16

Azja Południowo-Wschodnia ma jedną z najbardziej zróżnicowanych genetycznie ludzkich populacji na świecie. Od ponad 100 lat istnieje spór pomiędzy naukowcami, która z dwóch teorii dotyczących wczesnej historii człowieka jest prawdziwa.


W Ogrodzie Botanicznym UJ kończą się prace nad nową szklarnią dla unikatowej XIX-wiecznej palmy daktylowej

26 lipca 2019, 11:35

Jesienią powinna zakończyć się przebudowa kompleksu szklarni "Victoria" w Ogrodzie Botanicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Nowy pawilon jest wyższy od poprzedniego o ok. 7 metrów. Jego rozbudowa była konieczna z uwagi na rosnącą w nim unikatową palmę daktylową pochodzącą z Wysp Kanaryjskich.


Niezwykłe odkrycie: trzy rodzaje homininów mieszkały obok siebie na południu Afryki

4 kwietnia 2020, 05:35

Przed dwoma milionami lat w okolicach południowoafrykańskiego systemu jaskiń Drimolen mieszkały jednocześnie trzy wczesne rodzaje człowieka – australopitek, parantrop i najstarszy znany nam Homo erectus. Nie wiemy, jak te gatunki wchodziły ze sobą w interakcje, ale mamy tutaj przykład na zróżnicowanie i współistnienie gatunków, z których pierwszy powoli przechodził do historii, a ostatni właśnie się pojawiał.


W Hiszpanii znaleziono szczątki jednego z największych żółwi, jakie żyły na Ziemi

22 listopada 2022, 06:02

W subtropikalnych morzach górnej kredy w pobliżu dzisiejszej Europy, powszechnie występowały żółwie morskie. Jednak, w przeciwieństwie do współczesnych im żółwi dzisiejszej Ameryki Północnej, europejskie żółwie były nieduże. Długość karapaksu żadnego europejskiego taksonu nie przekraczała 1,5 metra. Tymczasem w okolicach dzisiejszej Ameryki Północnej występowały giganty z rodzaju Archelon i Protostega, których karapaks miał ponad 3 metry długości


© Madprime, Creative Commons

Sąd uznał, że genów nie wolno patentować

2 kwietnia 2010, 11:37

Amerykańska Unia Wolności Obywatelskich (ACLU) odniosła niezwykle ważne sądowe zwycięstwo. W sprawie przeciwko firmie Myriad Genetics sąd orzekł, że nie wolno patentować genów w ich naturalnej postaci.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk